Wil je in november knoflook planten? Lees welk teentje je kiest, hoe diep je ze zet en welke grond nodig is om verrotten te voorkomen.
November voelt voor veel moestuiniers als het einde van het seizoen. De laatste boerenkool staat nog, de tuinbonen zijn geoogst en de grond is nat. Toch is dit juist de maand waarin je knoflook plant. De teentjes krijgen dan een kouperiode die ze nodig hebben om volgend jaar een flinke bol te vormen. Zet je ze in het voorjaar, dan mis je dat stuk en blijft de opbrengst vaak tegenvallen. In dit stuk lees je welk teentje je kiest, hoe diep het de grond in gaat en waar je op moet letten zodat niets wegrot in de natte wintermaanden.
Winterknoflook of zomerknoflook: wat is het verschil?
Er zijn twee soorten knoflook, en ze vragen een heel andere aanpak. Winterknoflook plant je in het najaar, meestal tussen oktober en december. Het teentje staat dan maanden in de koude grond, maakt nog wat wortels voor de winter en groeit vanaf maart snel verder. Die kou is geen bijzaak: zonder een koude periode vormt de plant geen goede bol. Daarom heet deze soort ook wel hardneck of stengelknoflook, met stevige stengels en vaak grote bollen.
Zomerknoflook plant je juist in het vroege voorjaar, zodra de grond bewerkbaar is. Deze soort verdraagt geen vorst en moet in een paar maanden klaar zijn. De bollen blijven kleiner en de teentjes zitten losser in de bol. Wil je in november iets in de grond zetten dat volgend seizoen oogst oplevert, dan is winterknoflook de enige logische keuze.
Een veelgemaakte fout is om in november zomerknoflook te poten omdat die nog in de winkel lag. Het teentje overleeft de vorst meestal niet, of loopt in het voorjaar zo zwak uit dat je amper iets oogst. Koop dus bewust winterknoflook, ook wel herfstknoflook genoemd.
Hoe diep en met welke afstand zet je de teentjes?
De diepte bepaalt of je teentje de winter doorkomt. Zet je het te ondiep, dan vriest het uit of duwt de vorst het omhoog. Ga je te diep, dan kost het de plant te veel energie om boven te komen.
Houd ongeveer twee keer de hoogte van het teentje aan. In de praktijk komt dat neer op zo'n vier tot zes centimeter onder het grondoppervlak. Druk het teentje niet in de grond, maar maak een gaatje met een stokje of plantpoot en leg het erin. Het puntige uiteinde wijst omhoog, het platte kantje met de wortelrest naar beneden. Zet je ze ondersteboven, dan moet de scheut eerst omkeren en dat kost groeikracht.
De afstand tussen de teentjes houdt verband met de ruimte die de bollen straks nodig hebben. Reken op vijftien tot twintig centimeter tussen de planten en ongeveer dertig centimeter tussen de rijen. Zo kan er lucht langs het loof stromen en krijgt elke bol genoeg ruimte om uit te groeien.
Een handig stappenplan voor het planten zelf:
- Maak de grond los tot ongeveer een spade diep en verwijder stenen en wortelonkruid.
- Maak een geul of gaatjes op de juiste onderlinge afstand.
- Zet elk teentje met het puntje omhoog op vier tot zes centimeter diep.
- Dek af met grond en druk licht aan, zonder te stampen.
- Geef bij droog weer een beetje water en laat de rest aan de regen over.
Koop losse teentjes, geen keukenknoflook
De knoflook uit de supermarkt is bedoeld om te eten, niet om te planten. Die bollen komen vaak uit landen met een ander klimaat en zijn gekoeld of behandeld om langer houdbaar te blijven. Sommige zijn zelfs bestraald, waardoor ze niet meer uitlopen. Je stopt ze in de grond en wacht tevergeefs.
Beter koop je pootteentjes bij een tuincentrum, moestuinwinkel of gespecialiseerde kweker. Die zijn geselecteerd op groeikracht en passen bij ons klimaat. Je kunt ook je eigen oogst van dit jaar bewaren: kies de mooiste bollen, haal de teentjes los en gebruik die als plantgoed. Let wel op dat je geen teentjes neemt van een bol die al maanden in een warme keuken lag, want de kiemkracht neemt af.
Haal de teentjes pas op de dag van planten uit de bol. Zo blijven ze vers en drogen ze niet uit. Laat het velletje eromheen zitten, want dat beschermt tegen vocht en schimmels in de grond. Bij een teentje dat al beschadigd is of zacht aanvoelt, kun je het beter weggooien dan planten.
Welke grond en standplaats heeft knoflook nodig?
Knoflook houdt van doorlatende grond. Natte, dichtgeslagen klei is funest: het teentje staat maanden in het vocht en rot weg voordat het uitloopt. Zorg daarom voor een plek waar regenwater wegzakt en waar in de winter geen water blijft staan.
Zware grond kun je verbeteren door er compost of grof zand door te werken. Zo ontstaan er luchtkanalen waar overtollig water weg kan. Plant knoflook ook niet op de plek waar vorig jaar uien, prei of knoflook stonden. In die grond kunnen ziektes zitten die juist deze gewassen aantasten.
Qua standplaats doet knoflook het goed in de volle zon. Een plek met zes uur licht per dag is genoeg, maar meer mag. Kies bij voorkeur een wat hoger gelegen stuk van de tuin, waar de vorst minder grip heeft en het water sneller wegloopt.
- Doorlatende, voedselrijke grond met compost
- Volle zon, minimaal een groot deel van de dag
- Geen plek waar water blijft staan
- Niet na uien, prei of andere looksoorten
- Een beschutte plek tegen harde wind
Een laag mulch van blad of stro helpt tegen vorstschade en houdt onkruid tegen. Leg de mulch pas aan als het echt koud wordt, niet direct na het planten, anders blijft de grond te nat onder de laag.
Wat je in november nog kunt doen
Kijk deze week naar je tuin en zoek een stuk grond dat niet onder water staat. Haal de teentjes uit een bol winterknoflook, zet ze met het puntje omhoog op vier tot zes centimeter diep en houd vijftien tot twintig centimeter afstand aan. Noteer waar je ze hebt gezet, zodat je in het voorjaar niet per ongeluk in de grond woelt. Vanaf maart zie je het eerste groene loof boven de aarde komen en weet je dat het gelukt is.